Od amputacji do rehabilitacji

Po amputacji znajdziesz się w zupełnie nowej sytuacji. Od Ciebie w dużej mierze zależy to, jak będzie wyglądać Twoje przyszłe życie. Proces rehabilitacji zwykle trwa do pół roku.

Czynniki, które mogą wpływać na proces rehabilitacji obejmują zmiany kikuta, zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała, miejsce zamieszkania, rodzinę, krewnych, przyjaciół , Twoje otoczenie codzienne i wykonywane czynności.


Przed amputacją

Być może już od jakiegoś czasu wiadomo Państwu, że znajdujecie się w obliczu amputacji. Mimo, że ta świadomość jest bardzo trudna do zniesienia - nie jesteście sami w tym trudnym okresie swojego życia. Zespół lekarzy i terapeutów będzie Was wspierać i będzie otwarty na pytania oraz problemy.

Badania wstępne

Przed operacją zostaniesz szczegółowo zbadany w szpitalu. Badania obejmują analizę krwi, zdjęcie RTG płuc, sprawdzenie pracy serca i układu krążenia.

Konsultacje z lekarzami

Przed amputacją lekarze wyjaśnią co się dzieje podczas operacji. Będą także mówili o czasie po zabiegu. Podczas tych konsultacji będziesz miał możliwość pytania o wszystko co jest dla Ciebie ważne. Najlepiej jest robić notatki przed tymi spotkaniami, zapisując wszystko o co chcemy zapytać lekarza, aby o niczym nie zapomnieć. W każdym razie lekarze są zobowiązani do dokładnego wyjaśnienie wszelkich kwestii nawet kilkukrotnie.

W przeciwieństwie do amputacji planowanej , ciężkie urazy spowodowane wypadkiem, często wymagają szybkiej operacji. W takim przypadku oczywiste jest, że konsultacja z lekarzem musi nastąpić po amputacji.

Świadome przygotowanie

Jeśli to możliwe, należy rozpocząć jeszcze przed operacją ćwiczenia, które będą potrzebne do dalszej rehabilitacji. Pozwoli to wzmocnić mięśnie na przyszłość. Bardzo przydatne są ćwiczenia poprawnego przemieszczania się z łóżka na wózek i z powrotem. Nauczenie się takich aktywności przed operacją znacznie ułatwi Tobie czas po zabiegu. Zapytaj lekarza i terapeutę jakie ćwiczenia są dla Ciebie odpowiednie.

Wskazana jest także konsultacja z technikiem ortopedą jeszcze przed amputacją. Wyjaśni on możliwości techniczne i uwarunkowania przyszłego zaopatrzenia protetycznego, odpowie na wiele pytań. Informacje te dadzą Tobie wyobrażenie czego można spodziewać się w trakcie rehabilitacji.

Pomoc psychologiczna

Amputacja jest dramatycznym wydarzeniem w życiu, które osłabia naszą wewnęrzną siłę. Dlatego należy szukać wsparcia psychologicznego. Można omawiać wiele rzeczy z terapeutami przeszkolonymi w zakresie psychologii, co łagodzi napięcia w rodzinie i wśród bliskich osób. Rozmowy te mogą pomóc w zdobyciu nowej energii na kolejny etap życia. Im wcześniej zacznie się szukać takiego wsparcia, tym lepiej, ponieważ także przezwyciężenie konfliktów psychicznych i lęków przyczynia się do szybkiego odzyskania zdrowia oraz poprawy jakości życia. Amputacja w połączeniu z lękiem może doprowadzić do depresji. Nie można do tego dopuścić.

Rozmowy z innymi osobami amputowanymi

Polecamy rozmawiać z innymi osobami po podobnej amputacji lub chorobie. Rozmowa z kimś, kto ma amputację za sobą dodaje nam odwagi. Nie jesteś sam. Dobrze jest usłyszeć jak ktoś inny radzi sobie z podobna sytuacją, o zmianach ( także pozytywnych !), których doświadcza w swoim życiu. Można wymieniać się radami, na przykład dotyczącymi obsługi protezy.

Jeśli szukasz kontaktu z innymi osobami w podobnej sytuacji , najlepiej zapytaj lekarza, terapeutę lub technika ortopedę. Zazwyczaj oni wiedzą do kogo można się zwrócić.

Amputacja

Poniżej znajdziesz informacje co oznacza termin amputacja, jakie są jej różne rozdaje i dlaczego amputacja może być konieczna.

Co oznacza wyrażenie amputacja i dlaczego się amputuje kończyny?

Amputacja to przecięcie kości w zdrowej tkance lub odjęcie części ciała przez staw (wyłuszczenie w stawie).

Tego typu amputacje są konieczne gdy nie można wyleczyć chorych części ciała, a życie pacjenta jest wskutek tego zagrożone. Przyczynami mogą być: zaburzenia krążenia, infekcje, wypadki, nowotwór lub wrodzone wady kończyn.

W przypadkach wymienionych powyżej , konieczność amputacji jest zazwyczaj wiadoma jakiś czas wcześniej. Jednak czasami amputacja jest konieczna w trybie nagłym, na przykład z powodu ciężkich obrażeń po wypadku.

Co to jest poziom amputacji?

Termin „poziom amputacji” opisuje miejsce, w którym amputuje się część ciała. Obok innych czynników, poziom amputacji bierze się pod uwagę przy wyborze odpowiedniej protezy w każdym poszczególnym przypadku.

Więcej

Po amputacji

Bezpośrednio po operacji, powrót do zdrowia i gojenie się kikuta to dwa główne problemy. Obie kwestie są ważne, aby można było szybko rozpocząć rehabilitację i odpowiednio dobrać protezę.

Co czeka Cię po amputacji?

Po amputacji ranę kikuta zabezpiecza się specjalnym opatrunkiem. Głównym celem jest szybkie za gojenie rany pooperacyjnej i przygotowanie kikuta do zaprotezowania.

Postępowanie terapeutyczne zaraz po operacji koncentruje się na trzech głównych celach : zmniejszenie lub zlikwidowanie bólu , umożliwienie obciążania kikuta i uzyskanie optymalną ruchomość kikuta we wszystkich kierunkach.

Aby to osiągnąć ważne jest, aby lekarz lub fizjoterapeuta pokazał Tobie kilka ważnych rzeczy zaraz po operacji: właściwe ułożenie ciała w łóżku, tak, aby nie skracać mięśni i nie usztywniać stawów najbliżej kikuta; regularne ćwiczenia oddechowe i proste ćwiczenia ruchowe. Działania te umożliwią szybkie i bezproblemowe zaopatrzenie w protezę oraz pomogą Tobie pozostać aktywną osobą.

Prawidłowe ułożenie ciała

Zaraz po operacji prawdopodobnie najwygodniejszą dla Ciebie pozycją będzie leżenie na plecach bez ruchu. Przy obracaniu i zmianie pozycji konieczna będzie pomoc pielęgniarki kilka razy dziennie. Jednak częste zmiany położenia są bardzo ważne aby zapobiec powstawaniu odleżyn, przykurczów i do zachowania Twojej mobilności.

Gojenie się rany kikuta

Po wybudzeniu z narkozy, zauważysz, że na kikucie założony jest opatrunek z małą rurką wychodzącą z niego. Jest to dren umieszczany w ranie podczas operacji w celu odprowadzania z niej płynów i krwi. Jest on usuwany zazwyczaj po kilku dniach, w miarę gojenia się rany.

W większości przypadków rana amputacyjna zamyka się w ciągu pierwszych trzech do czterech tygodni i tworzy się blizna. Lecz nawet jeśli wygląda, że blizna zagoiła się dobrze z zewnątrz i tylko jej kolor jest nieco inny, cały proces gojenia się blizny trwa znacznie dłużej. Zazwyczaj mija około półtora roku, zanim całkowicie zagoi się pod skórą.

Intensywna terapia (terapia kompresyjna i kremy) jest w tym czasie bardzo ważna, aby blizna pozostawała miękka i elastyczna, a jednocześnie stawała się sprężysta. Jest to niezbędne do noszenia protezy.

Kompresja kikuta

Po operacji występuje obrzęk tkanek kikuta. Opuchlizna (obrzęk) jest normalną reakcją na operację. Zazwyczaj ustępuje po około tygodniu.

Jak najwcześniej po operacji stosuje się kompresję dużych obszarów kikuta za pomocą bandaży elastycznych, pończoch uciskowych lub innych środków. Celem terapii uciskowej jest zmniejszenie obrzęku kikuta i jego optymalizacja do późniejszego spasowania z protezą. Jest to ważne, ponieważ duży obrzęk kikuta opóźnia gojenie się rany, a także wydłuża czas potrzebny kikutowi do uzyskania ostatecznego kształtu, by można zamontować protezę. Kompresja wspomaga również krążenie w kikucie. Zmniejsza ból i przyspiesza gojenie się blizny

Jaki rodzaj zabezpieczenia kikuta jest dla Ciebie najodpowiedniejszy – bandaż elastyczny, pończochy kompresyjne czy lej silikonowy- zależy od techniki chirurgicznej, poziomu amputacji, stanu rany pooperacyjnej oraz doświadczenia zespołu terapeutycznego. Zazwyczaj dobiera się najlepszą indywidualną metodę postępowania.

Ćwiczenia ruchowe

W celu przygotowania ciała do kolejnych etapów leczenia zaleca się ćwiczenia wzmacniające mięśnie tułowia, ramion oraz nóg. Fizjoterapeuta pokaże Tobie odpowiednie ćwiczenia, które pomogą zwiększyć sprawność i usprawnią stawy w pobliżu miejsca amputacji. Mogą być one wykonywane z lekkim obciążeniem i taśmami terapeutycznymi, w pozycji leżącej, siedzącej lub stojącej. Kikut powinien być także angażowany do ćwiczeń.

Te ćwiczenia ruchowe zapobiegają usztywnieniu mięśni i stawów. Należy także zapoznać się wzorcami ruchowymi, które są początkowo czymś nowym dla amputowanej nogi. Wasz fizjoterapeuta powinien pokazać odpowiednie ćwiczenia i sprawdzić czy wykonuje się je poprawnie. Może udzielić porady co do odpowiednich ćwiczeń w odpowiednim czasie.

Trening mobilności

Teraz można pracować nad Twoją mobilnością. Samodzielne siedzenie na łóżku i przesiadka na wózek prawdopodobnie będą na początku trudne. Lecz wkrótce opanujesz te czynności ćwicząc regularnie. Kolejny raz fizjoterapeuta udzieli Tobie szczegółowych instrukcji. Wkrótce będziesz mógł wstać po raz pierwszy. Możesz spodziewać się problemów z równowagą, ponieważ będzie brakowało ciężaru amputowanej nogi. Przydatne na tym etapie będą balkonik lub inne pomoce do chodzenia.

Terapia uciskowa

Zaraz po amputacji należy spodziewać się obrzęku tkanek miękkich kikuta. Jest to normalna reakcja organizmu na operację. Można temu zapobiegać poprzez kompresję całej powierzchni kikuta.

Więcej

Rehabilitacja

Rehabilitacja

Gdy kikut leczy się dobrze, kilka tygodni po operacji rozpoczyna się fazę rehabilitacji. W większości przypadków będzie ona trwać do sześciu miesięcy.

Więcej