Rehabilitacja po amputacji

Gdy całkowicie zagoi się rana pooperacyjna, można rozpocząć rehabilitację. Trwa ona zazwyczaj około pół roku.

Decyzję o rozpoczęciu rehabilitacji po amputacji podejmuje zespół terapeutyczny w oparciu o postępy Twojej rekonwalescencji. Celem tej fazy rehabilitacji będzie przygotowanie Ciebie do noszenia protezy. Wszystkie przyszłe działania mają zapewnić Tobie maksimum mobilności i niezależności, tak, aby Twoje życie było normalne jak do tej pory. Twój aktywny udział ma kluczowe znaczenie dla powodzenia rehabilitacji. Wysoki poziom Twojej motywacji i determinacji na pewno wniesie znaczący wkład w cały ten proces.


Pielęgnacja kikuta

W trakcie rehabilitacji po amputacji kończyny dolnej samodzielnie będziesz zajmował się kikutem, bliznami i nogą zachowaną.

Lekarze i pielęgniarki zadbają o czyszczenie rany, zmianę opatrunków, do Ciebie natomiast będzie należała troska o kikut i zdrową nogę. Intensywne działania pielęgnacyjne i ćwiczenia są niezbędne, aby w przyszłości używać protezy w sposób komfortowy.

Jak prawidłowo pielęgnować kikut?

Twój terapeuta pokaże, jak prawidłowo dbać o kikut. Aby zapobiec zmianom skórnym, należy myć kończynę wodą i delikatnym mydłem rano i wieczorem (na przykład Derma Clean). Następnie wytrzyj i wysusz kikut starannie, po czym nałóż krem. Derma Repair i Derma Prevent to dwa produkty Ottobock z serii opracowanej specjalnie do pielęgnacji skóry narażonej na podrażnienia. Na przykład krem Derma Prevent pomaga zapobiegać otarciom , tworzy ochronną powłokę, utrzymując skórę miękką i delikatną.

Jeśli na kikucie powstały fałdy skórne lub utworzyły się bliznowate przykurcze, wymaga to specjalnej troski aby zapobiec infekcji. Zespół rehabilitacyjny doradzi Tobie w tym temacie. Podczas pielęgnacji kikuta zwracaj także uwagę na uszkodzenia skóry, punkty nacisku i pęcherze. Te wymagają pomocy medycznej. Do codziennego sprawdzania kikuta bardzo przydaje się lusterko. Regularne masowanie i delikatne rozciąganie blizny jest kolejnym, ważnym elementem pielęgnacji kikuta.

Należy pamiętać, że zakładanie protezy rano zaraz po umyciu często jest trudniejsze niż później, ponieważ ciepła woda powoduje niewielkie puchnięcie kikuta.

Pielęgnacja nogi zachowanej

Do czasu aż kikut nie będzie w stanie przejąć części obciążenia po amputacji, noga zachowana jest obciążana bardziej niż zazwyczaj.

Regularnie sprawdzaj zdrową nogę, także pod kątem małych uszkodzeń i obtarć. Mogą one być niebezpieczne, szczególnie jeśli dojdzie do infekcji. Każde skaleczenie powinno być natychmiast zbadane i zaopatrzone przez lekarza. Zachowanie funkcjonalności Twojej zachowanej kończyny jest kluczowe. Należy regularnie i ostrożnie obcinać paznokcie. Wiele osób w podobnej sytuacji korzysta z regularnych wizyt u profesjonalnej pedicurzystki.

Ważnym elementem troski o zachowaną kończynę jest noszenie wygodnego, dobrze dopasowanego buta. Czasami może być zalecona wkładka do buta. Istotny jest także odpowiedni rodzaj skarpet. Powinny one być wykonane z wełny lub bawełny aby absorbowały pot. Ściągacz skarpety nie powinien uciskać łydki aby nie upośledzać krążenia w nodze. Pończochy i skarpety powinny pasować bez zagnieceń, powinny być noszone tylko jeden dzień, następnie prane. W przeciwnym razie pocenie powoduje wytrącaniu się soli, co może podrażniać skórę i prowadzić do infekcji.

Pamiętaj aby nie stawać i przemieszczać się boso, także na wózku inwalidzkim. Ryzyko urazu gołej stopy jest bardzo wysokie. Leżąc w łóżku możesz podłożyć wyścieloną podkładkę pod piętę nogi zachowanej aby zapobiegać powstawaniu punktów zwiększonego nacisku i odleżyn.

Chodzenie z protezą

Dzięki nowoczesnej technologii można wyprodukować protezy o różnym przeznaczeniu. Z tego względu wybór odpowiednich elementów do Twojej protezy ma kluczowe znaczenie. Rehabilitacja po amputacji i program ćwiczeń są dostosowane do tych właśnie wybranych komponentów. Służy to budowaniu zaufania do możliwości protezy i nauce na nowo prawidłowych wzorców ruchowych.

Chodzenie po równych powierzchniach

Gdy zdobędziesz wystarczającą pewność w obsłudze protezy, można rozpocząć naukę chodzenia. Główne jej cele to poprawa równowagi i koordynacji, odpowiednie obciążanie protezy i prostowanie miednicy oraz górnej części ciała.

Cały czas należy także wzmacniać mięśnie, ponieważ od nich zależy utrzymanie stabilnej postawy ciała podczas pionizacji i chodzenia.

Najpierw nauczysz się, jak przenosić ciężar ciała i stać na jednej nodze pomiędzy poręczami. Nie podpieraj się całym ciężarem na rękach i zachowanej nodze; wykorzystuj do tego protezę. Gdy tylko nauczysz się chodzić pomiędzy poręczami, można rozpocząć trening chodzenia swobodnego. Pierwszym celem będzie stopniowe redukowanie użycia pomocy do chodzenia ( kul, lasek), które mogą być potrzebne na początku. Osiągniesz to dzięki odpowiedniej kombinacji właściwej techniki chodu ze wzmocnieniem muskulatury tułowia.

Częścią treningu są ćwiczenia eliminujące zaburzenia chodu. Na początek we wszystkim będzie Tobie towarzyszył i wspierał terapeuta. Z czasem nie będziesz wymagał takiej pomocy.

Bezpieczne poruszanie się po rampie i po schodach

W codziennym życiu często spotykamy przeszkody, takie jak krawężniki, schody w domu, podjazdy do garażu i wiele innych. Kluczowe są tutaj elementy użyte do zbudowania Twojej protezy, ponieważ różne przeguby kolanowe wymagają różnych technik chodzenia. Na przykład właściwe ustawienie stopy lub użycie poręczy odgrywać będzie ważną rolę.

Proteza tymczasowa

Nazwą „proteza tymczasowa” określamy zaopatrzenie wykonane przez technika ortopedę, które będziesz używał do czasu wykonania protezy ostatecznej.

Proteza tymczasowa pomaga Tobie pionizować się, ćwiczyć w pozycji stojącej oraz rozpocząć naukę chodu tak wcześnie, jak tylko to możliwe. Technik ortopeda najpierw pozna twój indywidualny sposób poruszania się , co pomoże mu dobrać najodpowiedniejsze dla Ciebie elementy protezy. Następnie dopasuje lej i precyzyjnie ustawi protezę do Twoich potrzeb.

Używanie protezy

Z pomocą terapeuty nauczysz się, jak prawidłowo korzystać z protezy. Wiedza ta obejmuje: zakładanie zdejmowanie protezy, umiejętność wstawania i siadania jak również ćwiczenia równowagi i chodu. Możliwości funkcjonalne poszczególnych elementów protezy, takich jak stopy protezowe i przeguby kolanowe mogą być bardzo zróżnicowane. Dlatego tak ważny jest staranny wybór elementów protezy i specjalny trening w ich używaniu.

Prawidłowe zakładanie i zdejmowanie

Samodzielne zakładanie i zdejmowanie protezy jest ważne w codziennym jej użytkowaniu. Początkowo możesz korzystać z pomocy rodziny, ale docelowo musisz nauczyć sie wykonywać te czynności samodzielnie.

Istnieje wiele sposobów zakładania protezy, w zależności od rodzaju protezy i cech kikuta. Terapeuta pokaże Tobie sposób najbardziej odpowiedni dla Ciebie.

Wcześniej nauczyłeś się jak pielęgnowac kikut, ale proteza także wymaga codziennej pielęgnacji i czyszczenia. Aby usunąć pot i zanieczyszczenia, przecieraj wnętrze leja wilgotną ściereczką.

Czysta powierzchnia kontaktowa skóry zapobiega podrażnieniom. Gdy używasz linera dbaj o niego codziennie zgodnie z instrukcją obsługi.

Rehabilitacja po amputacji - siadanie i wstawanie

Gdy już umiesz samodzielnie zakładać i zdejmować protezę, następną aktywnością, której powinieneś się nauczyć jest siadanie i wstawanie . Rodzaj ćwiczeń i sposób ich wykonywania zależeć będzie od podzespołów użytych do zbudowania Twojej protezy ( szczególnie przegubu kolanowego). Na przykład użytkownik C-leg-a może równomiernie obciążyć obie nogi podczas siadania. W znacznym stopniu odciąża to stronę zachowaną i kręgosłup, co zapobiega przeciążeniom i patologicznym napięciom.

Z tego właśnie powodu powinieneś starać się równo obciążać obie nogi siadając i wstając, także po amputacji na wysokości podudzia.

Terapia uciskowa

Terapia uciskowa

Po operacji występuje obrzęk tkanek kikuta. Opuchlizna (obrzęk) jest normalną reakcją na operację. Zazwyczaj ustępuje po około tygodniu. Należy temu zapobiegać stosując ucisk na całą powierzchnię kikuta.

Więcej