Bóle fantomowe

A man with a leg amputation is lying on his back in the hospital bed.

Przyczyny, rodzaje i możliwości terapeutyczne w czasie występowania bóli fantomowych

Bóle fantomowe to bóle występujące w obrębie kończyny, która została amputowana - dotykają one wielu pacjentów. Eksperci szacują, że około 70% pacjentów po amputacji cierpi na bóle fantomowe. W większości przypadków jest to sytuacja tymczasowa. Osoby cierpiące na tę dolegliwość opisują ją jako bardzo uciążliwą. Istnieje wiele teorii opisujących występowanie bóli fantomowych. Z biegiem czasu powstało wiele metod terapeutycznych, które pomagają pacjentom w walce z bólem fantomowym.

Poniżej znajdziecie Państwo więcej informacji dotyczących bólu fantomowego.


Przyczyny bólu fantomowego

Wśród specjalistów krążą różne teorie powstania bólu fantomowego.

Jedną z nich jest teoria mówiąca o tym, że poszczególne regiony w mózgu odpowiedzialne są na czucie poszczególnych części ciała. W przypadku, gdy dochodzi do utraty części ciała móżg nie otrzymuje informacji zwrotnej i brakujący sygnał odbiera jako ból. Interesujący jest również fakt, że osoby z wadą wrodzoną kończyny zdecydowanie rzadziej cierpią na bóle fantomowe.

Inna z teorii mówi, że mózg ma zdolność uczenia się, przez co zapamiętuje dolegliwości bólowe występujące w kończynie jeszcze przed amputacją. Zakres bólu w kończynie przed amputacją może mieć wpływ na intensywność występowania bóli fantomowych - należy uwzględnić to w czasie doboru odpowiedniej terapii przeciwbólowej.

Rodzaje bóli fantomowych

Występowanie bóli fantomowych jest sprawą indywidualną i zależy od wielu czynników.

Na tę dolegliwość cierpią osoby, które wskutek amputacji straciły kończyny dolne lub górne. Występowanie bólu jest zależne od warunków atmosferycznych, zimnych bodźców lub sytuacji stresowych. Mogą one występować w określonym czasie, z większą lub mniejszą siłą. Również rodzaj, intensywność i powierzchnia pojawiania się tych dolegliwości może być bardzo zróżnicowana. Pacjenci przeważnie opisują odczuwany ból jako ciągnący, kłujący, ściskający, a nawet palący.

Metody terapeutyczne w przypadku bólu fantomowego

Po amputacji w obrębie kikuta może dojść do pojawienia się bólu różnego pochodzenia. Ważne jest, aby zróżnicować czy jest to ból kikuta, czy może ból fantomowy - każdy z nich będzie leczony w inny sposób.

W obu wypadkach stosowane są różne metody leczenia. W przypadku bólu fantomowego polecane jest wypróbowanie kilku metod. Terapia, która w takim samym stopniu pomaga wszystkim pacjentom nie została jeszcze wynaleziona. Znaczącą rolę odgrywa aktywny udział pacjenta podczas stosowanej terapii. Cierpliwość i wytrwałość będą bardzo istotne dla prowadzonej terapii i na pewno się opłaci. Współpraca lekarza, technika ortopedy i terapeuty będzie dodatkowym atutem.

Poniżej znajdziesz kilka metod radzenia sobie z bólem fantomowym.

  • Terapia lustrzana: Siedząc przed wzdłuż postawionym lustrem można obserwować w nim odbicie zachowanej kończyny, daje to wizualny efekt posiadania dwóch kończyn. Wykonywanie ruchów zachowaną kończyną sprawia wrażenie poruszania obiema kończynami. Pozwala to pozbyć się bólu i przyjąć wygodną oraz bezbolesną "pozycję" dla utraconej kończyny.
  • Terapia sensomotoryczna: Podczas masażu skóry kikuta materiałami o różnej teksturze dochodzi do stymulacji zakończeń nerwowych. Taki efekt można również uzyskać przez wykonanie ultradźwięków lub elektroterapii.
  • Noszenie protezy lub linera silikonowego: U wielu pacjentów dochodzi do zmniejszenia dolegliwości bólowych w czasie, gdy założą protezę lub liner silikonowy. Z jednej strony może to działać jak stymulacja zakończeń nerwowych na skórze kikuta, a z drugiej dostarczana jest do mózgu informacja o tym, że utracona kończyna jest zastąpiona protezą.
  • Farmakologia: W tym przypadku decydujący głos ma lekarz specjalista, który dobierze terapię odpowiednimi lekami.

Bóle kikuta

Bóle kikuta i bóle fantomowe przeważnie spowodowane są innymi czynnikami i różnią się metodami leczenia. Dla postawienia diagnozy, o tym z jakiego rodzaju bólem zmaga się pacjent ważne jest dobrze przeprowadzone badanie lekarskie. Ból kikuta może być również spowodowany źle dopasowaną protezą. Dokładne badanie pomoże wyjaśnić przyczynę bólu - komplikacje mogą być spowodowane blizną, nerwiakami, zbyt małą lub dużą ilością tkanki miękkiej. Czasami zmiany w protezie lub niewielkie zabiegi chirurgiczne są konieczne i mogą pomóc w pozbyciu się bólu.



Powiązane tematy