Bóle fantomowe

Przyczyny, rodzaje i możliwości terapeutyczne

Bóle fantomowe to bóle w kończynie, która została amputowana - dotykają one wielu pacjentów. Eksperci szacują, że około 70% pacjentów po amputacji cierpi na bóle fantomowe, w większości przypadków jest to sytuacja tymczasowa. Osoby cierpiące na tę dolegliwość opisują ją jako bardzo uciążliwą. Istnieje wiele teorii opisujących występowanie bóli fantomowych. W międzyczasie powstały także różne metody radzenia sobie z tą dolegliwością.

Poniżej znajdziesz więcej informacji dotyczących bólu fantomowego.


Przyczyny bólu fantomowego

Wśród specjalistów krążą różne teorie powstania bólu fantomowego.

Jedną z nich jest teoria mówiąca o tym, że różne regiony mózgu odpowiedzialne są za poszczególne części ciała. W przypadku, gdy którejś części ciała brakuje, nie może dojść do informacji zwrotnej i mózg odbiera brakujący sygnał jako ból. Interesujący jest fakt, że osoby z wadą wrodzoną kończyny, zdecydowanie rzadziej cierpią na bóle fantomowe.

Kolejna z nich mówi, że ludzki mózg posiada tak zwaną "zdolność uczenia" i dlatego pamięć bólu odgrywa dużą rolę. Ból kończyny przed amputacją może mieć wpływ na występujące po amputacji bóle fantomowe oraz ich intensywność - powinno to być wzięte pod uwagę podczas wyboru odpowiedniej terapii.

Rodzaje bólu fantomowych

Występowanie bóli fantomowych jest indywidualne i zależy od wielu czynników. Cierpią na nie osoby, które wskutek amputacji straciły kończyny dolne lub górne. Występowanie bólu może być zależne od warunków atmosferycznych, zimnych bodźców lub sytuacji stresowych. Mogą one występować w określonym czasie, z większą lub mniejszą siłą. Również rodzaj, intensywność i powierzchnia pojawiania się dolegliwości jest bardzo zróżnicowana. Pacjenci opisują odczuwany ból jako ciągnący, kłujący, ściskający, a nawet palący.

Metody terapeutyczne w przypadku bólu fantomowego

Po amputacji może dojść do pojawienia się w obrębie kikuta bólu różnego pochodzenia. Ważne jest, aby zróżnicować czy jest to ból kikuta, czy może ból fantomowy - każdy z nich będzie leczony w inny sposób.

W obu wypadkach stosowane są różne metody leczenia. W przypadku bólu fantomowego polecane jest wypróbowanie kilku metod. Terapia, która w takim samym stopniu pomaga wszystkim pacjentom nie została jeszcze wynaleziona. Znaczącą rolę odgrywa jednak aktywny udział pacjenta podczas stosowanej terapii. Cierpliwość i wytrwałość będą ważne podczas prowadzonej terapii - ten wysiłek na pewno się opłaci. Współpraca lekarza, technika ortopedy i terapeuty będzie dodatkowym atutem.

Poniżej znajdziesz kilka metod radzenia sobie z bólem fantomowym.

  • Terapia lustrzana: Siedząc przed wzdłuż postawionym lustrem możesz obserwować w nim odbicie zachowanej kończyny, daje to wizualny efekt posiadania dwóch kończyn. Wykonywanie ruchów zachowanej kończyny sprawia wrażenie poruszania obiema kończynami i pozwala pozbyć się bólu i przyjąć wygodną i bezbolesną pozycję dla utraconej kończyny.
  • Terapia sensomotoryczna: Podczas masażu skóry kikuta materiałami o różnej teksturze dochodzi do stymulacji nerwów. Taki efekt można również uzyskać przez wykonanie ultradźwięków lub elektroterapii.
  • Noszenie protezy lub linera silikonowego: U wielu pacjentów dochodzi do zmniejszenia dolegliwości bólowych w czasie, gdy założą protezę lub liner silikonowy. Z jednej strony może to działać jak stymulacja kikuta, a z drugiej dostarczana jest do mózgu informacja o tym, że utracona kończyna jest zastąpiona protezą.
  • Farmakologia: W tym przypadku decydujący głos ma lekarz specjalista, który dobierze terapię odpowiednimi lekami.

Bóle kikuta

Bóle kikuta i bóle fantomowe spowodowane są innymi czynnikami i różnią się metodami leczenia. Dla postawienia diagnozy, o tym z jakiego rodzaju bólem się zmagasz ważne jest badanie lekarskie. Ból kikuta może być również spowodowany źle dopasowaną protezą. Dokładne badanie pomoże wyjaśnić przyczynę bólu - komplikacje mogą być spowodowane blizną, nerwiakami, zbyt małą lub dużą ilością tkanki miękkiej. Czasami zmiany w protezie lub niewielkie zabiegi chirurgiczne mogą pomóc w pozbyciu się bólu.



Powiązane tematy