Pielęgnacja kikuta

Przygotuj kikut do noszenia protezy

Przygotowanie kikuta do zaopatrzenia w pierwszą protezę kończyny jest bardzo ważnym elementem terapii i ma duże znaczenie w czasie przygotowania pacjenta do użytkowaniem protezy. Czynnościami które wchodzą w skład pielęgnacji kikuta są terapia przeciwobrzękowa, hartowanie skóry kikuta , pielęgnacja skóry i rany na kikucie oraz odpowiednie ułożenie kikuta zaopabiegające powstawaniu przykurczy w stawach. Wszystkie te czynności spowodują, że czas kiedy proteza będzie mogła zostać wykonana znaczenie się skróci.


Pielęgnacja rany pooperacyjnej

Zaraz po operacji kikut zaopatrzony jest w opatrunek, a w niektórych przypadkach również w sączek drenujący - celem lepszego odpływu nadmiaru płynu tkankowego, który zbiera się w okolicy rany. Jeżeli proces gojenia przebiega pomyślnie sączek zostaje usunięty. Pierwsza faza gojenia rany z reguły zakończona jest w ciągu 14 dni - gdy rana jest już zamknięta. Następnie dochodzi do wzmocnienia i przebudowania się nowopowstałej tkanki łącznej.

Nawet jeśli rana z zewnątrz wygląda na dobrze wygojoną i blizna tylko nieznacznie zmienia swoją barwę - nie oznacza to, że proces gojenia jest całkowicie zakończony. Całkowite wygojenie rany - również wewnątrz - może potrwać nawet do dwóch lat. Czas potrzebny do całkowitego zagojenia rany zależny jest od indywidualnych predyspozycji pacjenta.

Terapia przeciwobrzękowa

Po operacji kikut jest obrzęknięty, jest to zjawisko zupełnie normalne. Pojawiająca się opuchlizna - zwana obrzękiem - jest reakcją organizmu na przebytą operację i stabilizuje się przeważnie po tygodniu.

Ważnym zadaniem jest zminimalizowanie obrzęku i ustabilizowanie obwodów kikuta - po pewnym czasie obwody nie powinny znacząco się zmieniać. Manualny drenaż limfatyczny przeprowadzony przez wyszkolonego fizjoterapeutę pomoże szybciej pozbyć się opuchlizny kikuta.

Bardzo istotne jest bandażowanie kikuta - przy użyciu bandaży kompresyjnych, stosując przy tym odpowiednią technikę, lub opasek uciskowych. Poprzez odpowiednie bandażowanie kikut przybiera również porządany kształt.


Terapia kompresyjna po amputacji kończyny dolnej

Zakładanie i zdejmowanie linera kompresyjnego po amputacji kończyny dolnej

Zakładanie pończochy kompresyjnej po amputacji kończyny dolnej

W krótkim czasie po operacji przy pomocy bandaży kompresyjnych lub innych środków pomocniczych na kikut powinien zostać wywierany odpowiedni ucisk. Celem tej terapii jest zmniejszenie obrzęku i uzyskanie odpowiedniego kształtu kikuta, ułatwi to dopasowanie leja protezy. Długo utrzymujący się obrzęk może spowodować, że proces gojenia rany pooperacyjnej znacznie się wydłuży. Brak zastosowania terapii kompresyjnej spowoduje, że czas uzyskania odpowiedniego kształtu kikuta będzie trwał znacznie dłużej. Kompresja zapewni lepsze ukrwienie kikuta, co skutkuje zmniejszeniem dolegliwości bólowych i szybsze gojenie rany pooperacyjnej.

Na decyzję czy terapia kompresyjna przeprowadzona będzie przy pomocy bandaża, pończoszki lub linera silikonowego mają wpływ różne czynniki: predyspozycje pacjenta, poziom amputacji lub proces gojenia rany pooperacyjnej.

Podczas pobytu na oddziale szpitalnym poproś personel medyczny o pokazanie, w jaki sposób należy bandażować kikut. Z biegiem czasu będziesz mógł samodzielnie to kontynuować.

Już w czasie pobytu na oddziale szpitalnym pacjent powinien nauczyć się samodzielnego bandażowania kikuta, które będzie konntynuował do czasu użytkowania protezy.

Na poniższych filmikach przestawiamy w jaki sposób należy prawidłowo bandażować kikut amputowanej kończyny po amputacji na poziomie uda lub podudzia.

Hartowanie skóry kikuta

Zaraz po operacji skóra na kikucie jest bardzo wrażliwa i wszystkie bodźce dotykowe mogą powodować dolegliwości bólowe.

Jeżeli nie dojdzie do żadnych komplikacji i lekarz prowadzący wyrazi zgodę będzie można rozpocząć hartowanie skóry kikuta.

W celu zmniejszenia nadmiernej wrażliwości skóry kikuta zaleca się wykonywanie delikatnego masażu przy pomocy materiałów o różnej teksturze - rozpoczynając od miękkich tkanin. Z czasem można zwiększać natężenie bodźców używając miękkiej szczoteczki lub piłeczki z kolcami. Hartowanie spowoduje zmniejszenie wrażliwości kikuta oraz przygotuje go do noszenia protezy.

Pielęgnacja blizny pooperacyjnej

Z reguły do zagojenia rany pooperacyjnej dochodzi w przeciągu pierwszych trzech do czterech tygodni po operacji, następnie dochodzi do powstania blizny. Nawet jeśli rana z zewnątrz wygląda na dobrze wygojoną i na bliźnie nie widać już zachodzących zmian, nie oznacza to, że proces gojenia jest zakończony - może to potrwać nawet do dwóch lat. Warto regularnie nawilżać i masować bliznę na kikucie. Dobry stan skóry kikuta spowoduje, że noszenie protezy będzie bardziej komfortowe.

Ból kikuta

Po amputacji w obrębie kikuta mogą pojawić się dolegliwości bólowe różnego pochodzenia - ból okostnej, rany pooperacyjnej, nerwoból lub ból fantomowy. Terapia przeciwbólowa powinna być zawsze dopasowana do przyczyny powstania bólu. Istnieją różne metody radzenia sobie z bólem - terapia ciepłem/zimnem, bandażowanie kikuta oraz farmakologia - decyzję o sposobie leczenia ostatecznie podejmuje lekarz.



Powiązane artykuły