Po amputacji kończyny górnej

Zaraz po amputacji Twój powrót do zdrowia i leczenie rany pooperacyjnej na kikucie stoją na pierwszym miejscu. Obie te kwestie są ważne, aby już wkrótce rozpocząć proces usprawniania oraz zaopatrzenia w odpowiednią protezę.

Podane przez nas poniżej informacje pomogą Ci przygotować się do zaopatrzenia w protezę kończyny górnej.


Czas po amputacji

Co czeka Cię po amputacji?

Terapię usprawniającą można rozpocząć już w krótkim czasie po amputacji. Rana na kikucie zostanie zaopatrzona opatrunkiem, a po pewnym czasie kikut będzie przygotowywany do zaopatrzenia w protezę. Proces zaopatrzenia w pierwszą protezę można rozpocząć po wygojeniu się rany pooperacyjnej. Z reguły czas potrzebny do nauki posługiwania się protezą i uzyskania dobrej sprawności trwa około pół roku.

W czasie usprawniania Twoja współpraca z zespołem terapeutycznym będzie odgrywała bardzo ważną rolę. Cały zespół terapeutyczny - lekarz, technik i terapeuci podejmą kroki, które pomogą w powrocie do możliwie najlepszej sprawności.

Terapia przeciwobrzękowa

Terapia przeciwobrzękowa

Normalnym zjawiskiem jest, że zaraz po amputacji tkanki w obrębie kikuta są obrzęknięte. Obrzęk jest naturalną reakcją organizmu na przebytą operację i ustępuje z reguły po około tygodniu. Do momentu wyjęcia szwów rana zaopatrzona będzie lekkim opatrunkiem i już wtedy można rozpocząć odpowiednio dozowaną terapię uciskową.

W celu kontrolowania zmian zachodzących na obwodach kikuta powinno się dokonywać regularnych pomiarów. Należy przy tym zwrócić uwagę, aby miara pobrana była zawsze w tych samych miejscach i zapisywana w celu kontrolowania zachodzących zmian. W ten sposób łatwo sprawdzić w jakim zakresie dochodzi do zmniejszania się obrzęku..

Prawidłowe pozycje ułożeniowe

Jeżeli obrzęk kikuta długo się otrzymuje, a proces gojenia rany pooperacyjnej jest zaburzony to czas oczekiwania na pierwszą protezę może nieco się wydłużyć. Już w łóżku szpitalnym ważne jest przybieranie odpowiedniej pozycji, która zapobiegnie skracaniu się mięśni i sztywnieniu stawów. Na początku pacjenci często przybierają pozycję, w której dolegliwości bólowe będą najmniejsze. Nie zawsze jednak jest to optymalna pozycja zapobiegająca powstawaniu przykurczy. Na ile to możliwe kikut powinien być układany w pozycji wyprostowanej. W żadnym przypadku kikut nie powinien być układany przez dłuższy czas na podwyższeniu (np. na poduszce), może to doprowadzić do powstania przykurczy i zaburzenia ruchomości kikuta.

Ćwiczenia ruchowe

Staraj się wykonywać ruchy kikutem kilkukrotnie w ciągu dnia - pozwoli to na zachowanie ruchomości w stawach i zapobiegnie powstawaniu przykurczy. Wczesne wykonywanie ćwiczeń ruchowych odgrywa ważną rolę w pobudzaniu do pracy układu krwionośnego oraz wpływa korzystnie na zachowanie siły mięśniowej. Poproś fizjoterapeutę o pokazanie kilku ćwiczeń, które będziesz mógł wykonać w każdej sytuacji. Warto zwrócić uwagę na wykonywanie ruchów o pełnym zakresie w stawie ramiennym, który w bezruchu szybko staje się sztywny. Odpowiednie pozycje ułożeniowe w połączeniu z ćwiczeniami ruchowymi pozwolą na szybsze dopasowanie protezy i powrót do sprawności.

Wczesna terapia kompresyjna

Zaraz po operacji rana zostanie zaopatrzona w opatrunek, który będzie regularnie zmieniany. Następnie rozpoczęta zostanie terapia kompresyjna, przy użyciu odpowiedniego bandaża uciskowego. O dokładnym czasie rozpoczęcia terapii kompresyjnej zadecyduje Twój lekarz prowadzący.

Celem terapii kompresyjnej jest redukcja obrzęku kikuta i przygotowanie do noszenia protezy. Ucisk wywarty na kikut pomoże w uzyskaniu odpowiedniego kształtu kikuta i dopasowaniu odpowiednio dobranej protezy. Dodatkowo kompresja wpływa pozytywnie na krążenie krwi w kikucie- wpływa to na zmniejszenie dolegliwości bólowych i lepsze gojenie się rany pooperacyjnej.

Opatrunek uciskowy

Opatrunek uciskowy pozwala z dnia na dzień dozować odpowiednią siłę kompresji. Nacisk wywierany na kikut powinien być największy na szczycie kikuta i zmniejszać się w kierunku do ciała. Do przeprowadzenia terapii uciskowej należy użyć odpowiednich bandaży kompresyjnych oraz plastra w celu zamocowania bandaża. Odpowiednia technika bandażowania wymaga wiedzy i doświadczenia, dlatego warto, aby początkowo bandażowanie wykonywane było przez wyszkolony personel medyczny. , a z biegiem czasu będziesz mógł wykonywać to samodzielnie. Ważne jest, aby opatrunek uciskowy nie powodował dolegliwości bólowych oraz jedynie miejscowego ucisku powodującego zaburzenie przepływu krwi.

Liner silikonowy

Liner silikonowy może być świetną alternatywą dla opatrunku uciskowego. Można założyć go na kikut w łatwy i szybki sposób. Linery występują w kilku rozmiarach. W celu wywołania odpowiedniego ucisku na całą powierzchnię kikuta należy zwrócić szczególną uwagę na to, aby podczas zakładania linera pomiędzy jego powierzchnią, a kikutem nie pozostało powietrze. Ucisk wywołany poprzez liner powinien obejmować całą powierzchnię kikuta. Początkowo noszenie linera silikonowego może powodować zwiększoną potliwość, lecz po pewnym czasie dolegliwość ta powinna ustąpić. Aby zapobiec ewentualnym podrażnieniom skóry, szczególnie na początku, możesz zastosować krem Ottobock Derma Prevent. Bardzo ważna jest również prawidłowa pielęgnacja linera przestawiona w instrukcji obsługi.

Kontynuacja terapii kompresyjnej

Jeżeli obwody kikuta przez dłuższy czas będą pozostawać bez zmian (pomocne będzie tu regularne wykonywanie i zapisywanie pomiarów) można wtedy rozpocząć proces zaopatrzenia w protezę. Terapię uciskową należy kontynuować do momentu, kiedy proteza będzie noszona przez cały dzień. Twój terapeuta lub technik pokażą, jak samodzielnie i w odpowiedni sposób należy bandażować kikut.

Trening bez protezy kończyny górnej

Przygotowany poniżej trening pomoże wzmocnić zarówno mięśnie tułowia, brzucha, pleców, jak i zachowanej kończyny górnej oraz nóg. Ważne, aby podczas ćwiczeń aktywować również kikut.

Trening bez protezy

Trening bez protezy kończyny górnej

Ćwiczenia rozciągające mięśnie kikuta

Ćwiczenia mające na celu zachować elastyczność mięśni otaczających kikut można rozpocząć w krótkim czasie po amputacji. Jeżeli samodzielne wykonywanie ruchów kikutem sprawia Ci trudność, możesz pomóc sobie drugą ręką lub użyć do tego np. ręcznika. Ważne jest zachowanie możliwie pełnej ruchomości kikuta w każdym kierunku.

Poprawa zręczności zachowanej kończyny

W zależności od tego czy amputacji uległa kończyna dominująca czy niedominująca dopasowany powinien zostać odpowiedni trening zachowanej kończyny. Podczas treningu warto zwrócić uwagę na ćwiczenia motoryki, zręczności oraz siły. Dodatkowo czynności takie jak pisanie czy mycie zębów powinny zostać przećwiczone.

Trening wzmacniający kikut

Przed rozpoczęciem zaopatrzenia w protezę ważne jest wykonywanie ćwiczeń mających na celu wzmocnienie mięśni znajdujących się w obrębie kikuta oraz zachowanej kończyny. Oprócz zachowania pełnej ruchomości kikuta i zręczności zachowanej kończyny trening wzmacniający ułatwi sterowanie protezą. Dzięki temu łatwiej będzie wrócić do samodzielności i życia sprzed amputacji.

Trening wzmacniający mięśnie tułowia

Równie ważne jest, aby po amputacji kończyny górnej zachowana została pełna ruchomość tułowia. Pomoże to zapobiec patologicznym zmianom zachodzącym w obrębie kręgosłupa. Ze względu na brakujący ciężar kończyny po jednej stronie może dojść do zmian w ustawieniu kręgosłupa i przesunięcia środka ciężkości ciała. Ćwiczenia wzmacniające mięśnie tułowia pozwolą zapobiec zaburzeniom postawy i pojawianiu się dolegliwości bólowych.

Pielęgnacja blizny pooperacyjnej i skóry kikuta

W czasie pobytu w szpitalu lekarz i personel medyczny zatroszczą się o pielęgnację rany pooperacyjnej oraz zmianę opatrunku. Po wyjściu ze szpitala warto kontynuować podjęte już działania - pielęgnację kikuta, blizny pooperacyjnej i ćwiczenia usprawniające. Regularna i intensywna pielęgnacja kikuta pozwoli na sprawniejsze wykonanie protezy oraz szybszy powrót do sprawności..

Hartowanie skóry kikuta

Często zdarza się, że po amputacji skóra kikuta jest bardzo wrażliwa. Warto podjąć działania, które pomogą pozbyć się nieprzyjemnych odczuć. Pomoże w tym masaż skóry kikuta wykonywany początkowo przy pomocy np. ręcznika z froty. Masaż powinno wykonywać się w kierunku od szczytu kikuta do w kierunku do ciała..

Kolejnym etapem jest wykonywanie masażu lub oklepywania kikuta przy pomocy miękkiej szczotki lub piłeczki z kolcami. Intensywność masażu należy dostosować do swoich indywidualnych odczuć. Działania te pozwolą zwiększyć odporność skóry na dotyk.

Zachowanie odpowiedniej higieny kikuta, codzienne mycie przy pomocy letniej wody i przyjaznego dla skóry mydła jest również bardzo istotne. Produkty pielęgnacyjne Ottobock pozwolą zachować skórę kikuta w dobrym stanie.

Pielęgnacja i mobilizacja blizny pooperacyjnej

W większości przypadków już w przeciągu pierwszych trzech do czterech tygodni od operacji dochodzi do zabliźnienia rany pooperacyjnej. Pomimo, że powstała blizna na zewnątrz wygląda na dobrze wygojoną i jedynie nieznacznie zmienia swoją barwę nie oznacza, że jest całkowicie wygojona. Proces całkowitego wygojenia rany również wewnątrz może trwać nawet do dwóch lat. Zależy to w dużej mierze od indywidualnych predyspozycji pacjenta i wielkości rany.

Blizna powinna być również regularnie nawilżana kremami bez detergentów i sztucznych barwników. Intensywna pielęgnacja pozwoli zachować bliznę miękką i elastyczną oraz bardziej odporną na obciążenia. Dzięki temu użytkowanie protezy będzie bardziej komfortowe, a ruchy w protezie nie będą powodować dolegliwości bólowych o obrębie kikuta.

Rehabilitacja

Twój powrót do sprawności po amputacji jest głównym celem procesu usprawniania. W całym przebiegu rehabilitacji uwzględniony powinien zostać Twój ogólny stan zdrowia oraz plany na przyszłość. Zarówno terapia przygotowująca do zaopatrzenia w protezę, jak i nauka posługiwania się protezą odgrywają ważną rolę w powrocie do możliwie najlepszej sprawności. Twoja współpraca z technikiem oraz aktywny udział w zajęciach z fizjoterapeutą będą odgrywały tutaj bardzo ważną rolę.


Proszę wybrać odpowiedni format:

Protezy kończyn górnych-powrót do aktywnego życia

Proszę wybrać odpowiedni format:

Rehabilitacja po amputacji

Proszę wybrać odpowiedni format:

Broszura - Terapia i rehabilitacja po amputacji kończyny górnej